संगीत क्षेत्रातील १०० वर्षांच्या गौरवशाली वाटचालीचा सोहळा.

दोन दशकांहून अधिक काळापासून देवगंधर्व महोत्सव हा कल्याण गायन समाजाचा प्रतिष्ठेचा वार्षिक सोहळा ठरला आहे. हिंदुस्थानी शास्त्रीय संगीताला वाहिलेला हा महोत्सव कलाकारांना प्रेरणा देतो तर रसिकांना मंत्रमुग्ध करतो.

दरवर्षी डिसेंबर महिन्यात रंगणाऱ्या या भव्य महोत्सवात नामांकित गुरूजन आणि लोकप्रिय नवोदित कलाकार एकाच मंचावर बसलेले पहायला मिळतात. परंपरा आणि नव्या प्रतिभेचा संगम घडवणारा हा सोहळा रसिकांसाठी अविस्मरणीय ठरतो तो याच मुळे.

या प्रवासाची सुरुवात २००१ साली, कल्याण गायक समाजाच्या पंचाहत्तराव्या वर्धापन दिनानिमित्त झाली. तीन दिवस चाललेल्या या शास्त्रीय संगीत महोत्सवाला कल्याण तसेच आसपासच्या भागातील संगीतप्रेमींचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद मिळाला. त्यातूनच असाच महोत्सव दरवर्षी साजरा करण्याची प्रेरणा मिळाली. पुढे जाऊन त्याचे देवगंधर्व महोत्सव असे नामकरण करण्यात आले.

गेल्या २४ वर्षांमध्ये या महोत्सवाने भारतीय शास्त्रीय संगीतातील अनेक दिग्गजांना मंचावर आमंत्रित केले आहे. - खानसाहेब अब्दुल करीमखान, उस्ताद फैयाज खान, मास्टर कृष्णराव, उस्ताद बडे गुलाम अली खान, श्रीमती हिराबाई बडोदेकर, पं. कुमार गंधर्व, पं. भीमसेन जोशी, उस्ताद अली अकबर खान, उस्ताद जाकीर हुसेन, पं. हरिप्रसाद चौरसिया, पं. शिवकुमार शर्मा, श्रीमती किशोरी आमोणकर, श्रीमती प्रभा अत्रे, श्रीमती मालिनी राजुरकर.

अशा अनेक नामवंत कलाकारांची या महोत्सवाला उपस्थिती लाभली आहे. म्हणूनच देवगंधर्व महोत्सव हा आजच्या काळात ज्येष्ठ गुरूजनांच्या परंपरेला अभिवादन करतानाच नव्या पिढीतील शास्त्रीय संगीतकारांना प्रोत्साहन देणारा एक महत्त्वपूर्ण सांस्कृतिक मंच ठरतो

कल्याण गायन समाजाच्या शैक्षणिक शाखेच्या रूपाने स्थापन झालेले दिनकर संगीत विद्यालय गेली ८१ वर्षे शास्त्रीय संगीताचे शिक्षण व संवर्धन करत आहे.

आठ दशकांहून अधिक काळ विद्यालयाने हिंदुस्थानी शास्त्रीय संगीताच्या समृद्ध परंपरेचे नव्या पिढीवर संस्कार केले आहेत. येथे अभ्यासक्रमात सखोल शास्त्रीय पाया आणि प्रत्यक्ष सादरीकरणाचे प्रशिक्षण यांचा सुंदर समतोल साधला जातो. अनुभवी गुरूंच्या मार्गदर्शनाखाली, आदरणीय गुरु-शिष्य परंपरेत विद्यार्थ्यांना मायेची ऊब आणि प्रेरणादायी वातावरण मिळते.

शास्त्रीय तसेच उपशास्त्रीय गायनाबरोबरच हार्मोनियम, तबला, बासरी अशा इतर वाद्यांचेही शिक्षण विद्यार्थ्यांना दिले जाते.

उन्नत – कल्याण गायन समाजाची ही उपक्रमशील संकल्पना, शास्त्रीय संगीताच्या नवोदित कलाकारांना व्यावसायिक रंगमंच उपलब्ध करून देते. आतापर्यंत आठ यशस्वी मैफिलींच्या माध्यमातून या उपक्रमाने उमलत्या प्रतिभेला संधी दिली आहे आणि परंपरेशी घट्ट नातं राखणाऱ्या सर्जनशील अभिव्यक्तीला प्रोत्साहन दिलं आहे. नव्या पिढीतील उदयोन्मुख कलाकारांसाठी आपली कला रसिक प्रेक्षकांसमोर सादर करण्याचे उन्नत हे एक अभिनव व्यासपीठ आहे.